Navlun, bir yükün bir noktadan diğerine taşınması için ödenen bedeldir. Karayolunda bu bedel tek bir formülle hesaplanmaz; lojistik firmasının maliyetleri, aracın o güzergâhtaki doluluk ihtimali ve piyasadaki arz-talep dengesi birlikte belirler. Fiyatı oluşturan kalemleri bilmek, hem yük verenin doğru teklifi seçmesini hem de lojistik firmasının sürdürülebilir fiyat vermesini kolaylaştırır.
1. Mesafe ve güzergâh
En belirleyici kalem mesafedir; yakıt, otoyol ve köprü ücretleri, lastik ve bakım giderleri kilometreyle artar. Ancak yalnızca kilometre değil güzergâhın niteliği de önemlidir: dağlık yollar, şehir içi teslimatlar ve sınır kapıları süreyi ve maliyeti artırır.
2. Araç tipi
Tenteli bir tırla frigo, lowbed veya tanker aynı fiyatta çalışmaz. Özel ekipmanlı araçların yatırım ve işletme maliyetleri daha yüksektir, sayıları da daha azdır. Yükünüze gerçekten gereken araç tipini seçmek gereksiz maliyetten kaçınmanın ilk adımıdır.
3. Yükün özellikleri
- Ağırlık ve hacim: Aracın kapasitesini ne kadar kullandığınız fiyatı doğrudan etkiler.
- Tehlikeli madde (ADR): Eğitimli sürücü ve özel ekipman gerektirir.
- Hassasiyet ve değer: Kırılabilir veya yüksek değerli yükler ek özen ve sigorta ister.
4. Dönüş yükü ihtimali
Çoğu zaman gözden kaçan ama en etkili kalemlerden biridir. Aracın teslim noktasından kolayca yeni bir yük bulabileceği güzergâhlarda fiyat düşer. Yük bulmanın zor olduğu bölgelere gidişlerde ise lojistik firması boş dönüş riskini fiyata yansıtır. Boş dönüşün maliyeti hakkında daha fazlası
5. Zamanlama ve mevsim
Hasat dönemleri, bayram öncesi yoğunluk, yıl sonu ve ihracat sezonları araç talebini artırır. Son dakika talepler de genellikle daha pahalıdır; yükleme tarihini birkaç gün önceden açmak daha fazla ve daha uygun teklif almanızı sağlar.
6. Bekleme ve ek hizmetler
Yükleme veya boşaltmada uzun beklemeler, birden fazla noktadan yükleme, istif, hamaliye veya liman randevusu gibi ek işler fiyata eklenir. Bunları talep aşamasında belirtmek, sonradan sürpriz maliyetle karşılaşmayı önler.
Daha doğru teklif almak için
- Tonaj, palet sayısı ve yük cinsini eksiksiz yazın.
- Yükleme saati, rampa durumu ve özel şartları not alanında belirtin.
- Talebinizi mümkün olduğunca erken açın.
- Yalnızca fiyata değil; teslim süresine ve firmanın tamamladığı iş sayısına da bakın.
- Standart yüklerde rekabeti artırmak için açık ihale yöntemini deneyin.